Elektronik ticaretin gittikçe artan şekilde kullanım alanı bulması, özellikle küçük imalatçılar için ihracata konu ürünlerin daha az bürokratik işlemle, düşük maliyetle ve hızlı bir yöntemle ihraç etmelerini sağlamaktadır. Bu yol ile işlemlerin basitleşmesi sonucu Gümrük İdaresinin, ticareti kolaylaştırma ve sağlıklı kılma politikası aracılığı ile hızlı kargo; havayolu ve posta taşımacılığı için bir takım düzenlemeler getirilmiştir.

1. Yasal Düzenleme

• 4458 Sayılı Gümrük Kanunun 5911 Sayılı Kanun ile değişik 225 inci maddesinin birinci fıkrasında, posta yolu veya hızlı kargo taşımacılığı kapsamında gelen ya da gönderilen miktarı ve değeri Bakanlar Kurulunca belirlenecek eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabii tutulması faaliyetlerinin takip edilip sonuçlandırılmasında posta idaresi ya da hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketler dolaylı temsilci olarak yetkili kılınmıştır.
• Bu Kanun maddesine istinaden 2009/15481 sayılı Gümrük Kanunun bazı maddelerinin uygulanması hakkında Karar’ın 126,127 ve 128 inci maddelerinde düzenleme yapılmıştır.
• Bu düzenlemeye göre, posta yolu ve hızlı kargo taşımacılığı kapsamında gelen ya da gönderilen miktarı brüt 30 kilogramı ve değeri 1.500 Auro’yu geçmeyen ihracat rejimine konu eşya ve aynı miktar ve değeri geçmeyen serbest dolaşıma giriş rejimine konu ticari miktar ve maliyet arz etmeyen eşya ile numunelik eşya ve modellerin gümrük beyanı dahil tüm gümrük işlemlerinin posta idaresi ile hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketler tarafından dolaylı temsil yoluyla takip edilip sonuçlandırılabileceği düzenlenmiş, bu işlemler için vekaletname ibrazı istenmeyecektir.
• Bu kapsamda 28.01.2010 tarihli Resmi Gazete’de 1 seri no’lu Gümrük Genel Tebliği (Posta ve Hızlı Kargo Taşımacılığı) yayımlanmıştır. Bu tebliğ ile mikro ihracat kapsamındaki eşyanın gümrük beyanı dahil tüm gümrük işlemlerinin bu kişiler tarafından dolaylı temsil yoluyla takip edilip sonuçlandırılmasına ilişkin usul ve esasları belirler. 

2. Uygulama Esasları

• Küçük çapta olsa ihracat yapmak isteyen ancak gümrük beyannamesi düzenlemek, gümrük müşaviri ile anlaşma yapmak, ihracat birliğine üyelik, aidat ödeme gibi bürokratik işlemler nedeniyle maliyeti elde edeceği karı geçtiği için bu ihracattan vazgeçen küçük işletmelerin 1.500 Auro’ya kadar yapacakları ihracatta, hızlı kargo firmaları ya da posta idaresi tarafından gönderi işletmenin tesisinden alınarak ihracat beyanı verilebilecek ve hem ihracatın maliyetini düşürecek hem de bürokratik işlemler bedeniyle ortaya çıkan zaman ve emek kaybını ortadan kaldıracağı için, ihracatçı için de bir teşvik unsuru olacaktır.
• Operatörler, yetki kapsamındaki gönderileri özel olarak bu işlem için oluşturulan elektronik ticarete ilişkin beyan programı kullanarak gümrük beyannamesi vermek suretiyle beyan edilecektir.(ETGB- Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi)
• Yetki kapsamında gönderiler risk analizine dayalı kontrol ve muayeneye tabi tutulacaklardır.
• Operatör, yetki kapsamındaki yapacağı beyanda gelen eşyada alıcı, gönderilen eşyada ise gönderici ile birlikte müteselsilen sorumlu olacak ve eşyanın cins, ve tanımı ile değerinin doğru ve eksiksiz olarak beyan edilmesi operatörün sorumluluğunda bulunacaktır.

3. İhracat Sayılma Kanıtı, Ödeme ve Tahsilat Şekli

• Mikro ihracatta, elektronik ticaret gümrük beyannamesinde KDV nüshası vb. gibi basılı beyannameleri ve evraklar bulunmaktadır. Mikro ihracat sonrasında operatör( posta işletmesi veya hızlı kargo taşımacısı), mikro ihracat yapan firmanın mail adresine ETGB-Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi bilgilerini yollamaktadır. Operatör firmanın web sitesinden mikro ihracat beyanname bilgilerine ulaşılabilmektedir.
• Operatör firma, mikro ihracata konu olan mallar ile ilgili ATR Belgesi, konşimento ve faturayı hazırlarken destek hizmeti vermektedir.
• Mikro ihracat gümrük işlemlerinin yapılabilmesi için gerekli evraklar olarak dolaylı temsil yetki belgesi, iş emri (mikro ihracat gönderi bilgi formu) , maliye onaylı faturanın aslı ve yurtdışı için Türkçe faturayla tutarlı İngilizce fatura, mikro ihracat gönderilerinde ihracat bedelleri, alıcıya ait operatör hesabına yansıtılacak şekilde yurt dışı edilebilen, bir diğer ifade ile ihracat yenilen firma ödemeyi operatör firma aracılığı ile ödeyebilir.

4. Sonuç

• Mikro ihracat yoluyla ihracat yapan firmaların KDV iadelerini alabilmesi mümkündür. Posta ve hızlı kargo taşımacılığı yolu ile yapılan ihracatın, kargo şirketi adına düzenlenen, malı yurt dışına gönderilen mükellefin bilgisinin yer aldığı ve gümrük müdürlüğü tarafından elektronik ortamda onaylanan ve VEDOP (Vergi Daireleri Otomasyon Projesi) sistemine aktarılan ETGB (Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi) ile tevsiki mümkündür. Bu şekilde yapılan ihracatın tevsiki için ETGB’nin çıktısının vergi dairesine ibrazı yeterli olup, ayrıca ıslak imzalı ve mühürlü ETGB’nin ibrazına gerek yoktur.

Buna göre;

• İhraç kaydıyla alınan ve kargo taşımacılığı yoluyla ihracatı gerçekleştirilen mallara yönelik olarak imalatçı tarafından, KDV ödenerek alınan ürünün posta (kargo) yoluyla yurtdışına gönderilmesinde ise kargo şirketi adına düzenlenen ETGB İhracat Beyannamesi (Mikro İhracat) yapılan ihracatlar da 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunun 11 inci maddesi ve KDV Genel Uygulama Tebliğinde belirlenen esaslar gereğince iade talep edilebilecektir.